George Orwell ve 1984

Serhad Artvin Gazetemizin bu haftaki konuÄŸu George Orwell. Asıl adı Eric Arthur Blair olan George Orwell, 1903 yılında Hindistan’da doÄŸdu ve Ä°ngiltere’de eÄŸitim gördü. Prestijli Eton Koleji’nde burslu okuyan Orwell, mezuniyet sonrası üniversiteye gitmek yerine Burma’ya giderek Ä°mparatorluk Polisi’ne katıldı. Buradaki deneyimi, onda emperyalizme karşı ömür boyu sürecek bir nefret uyandırdı. Avrupa’ya döndüÄŸünde bilinçli bir seçimle yoksulluÄŸu deneyimledi; Paris ve Londra’da bulaşıkçılık yaptı, sokaklarda yattı. Bu dönem, ona alt sınıfların dilini ve acısını öÄŸretti.

            Ä°spanya Ä°ç Savaşı’na faÅŸizme karşı savaÅŸmak için katıldı. Ancak burada sadece düÅŸmanla deÄŸil, müttefik görünen Stalinist yapıların baskısıyla da karşılaÅŸtı. Bu tecrübe, onun sadece saÄŸ diktatörlüklere deÄŸil, her türlü totalitarizme karşı duruÅŸunu kemikleÅŸtirdi.

            Orwell, 21 Ocak 1950 tarihinde, henüz 46 yaşındayken Londra’da bir hastane odasında hayata gözlerini yumdu. Hayatı boyunca zayıf bir akciÄŸer yapısına sahipti ve 1984'ü yazdığı dönemde tüberküloz hastalığı iyice ilerlemiÅŸti. Kitabın büyük bir kısmını, Ä°skoçya’nın batısındaki ücra ve rutubetli Jura Adası’nda, daktilosunun başında yatarak ve yoÄŸun öksürük krizleri içinde yazdı. Bir anlamda 1984, onun kendi bedensel çöküÅŸüyle verdiÄŸi yarışın bir ürünüdür. George Orwell’in ölümü trajik bir zamanlamaya sahiptir; zira en büyük eseri 1984’ün baÅŸarısını ve dünya üzerindeki devasa etkisini tam anlamıyla görmeye ömrü yetmemiÅŸtir. Mezar taşında ünlü "George Orwell" mahlası deÄŸil, gerçek adı olan Eric Arthur Blair yazar.

            Efendim, o ünlü romanı sizler için yorumlamaya çalışacağım. Öncelikle Orwell, "insanüstü" bir yetenek; sanki roman yazmak için dünyaya gelmiÅŸ de denilebilir. 1984, arkasında derin izler bırakmasıyla tüm zamanların en etkili on romanından biridir. Üst kurgu öylesine zengin ki Orwell bu kitabıyla dünya romancılığına yeni kavramlar hediye etmiÅŸtir: Büyük Birader, DüÅŸünce Polisi, Nefret Haftası, Çift düÅŸün tekniÄŸi ve çeÅŸitli bakanlıklar...

            George Orwell, modern edebiyatın en keskin gözlemcilerinden biri olarak sadece bir romancı deÄŸil, aynı zamanda siyasi vicdanın da sesi olmuÅŸtur. 1949 yılında yayımlanan 1984, bir gelecek projeksiyonundan ziyade, iktidarın doÄŸasına dair zamansız bir uyarıdır. Roman, "Okyanusya" adlı kurgusal bir devlette bireyin yok ediliÅŸini anlatır.

            Büyük Birader: Hiç kimsenin görmediÄŸi ama her an herkesi izleyen, partinin yanılmaz lideridir. “Büyük Birader Seni Ä°zliyor” sloganı, bir gözetleme toplumunun simgesidir. DüÅŸünce Suçu ve DüÅŸünce Polisi: Partiye aykırı bir ÅŸey düÅŸünmek bile en ağır suçtur. DüÅŸünce Polisi sadece eylemleri deÄŸil, insanların zihnindeki niyetleri de denetler. Yeni söylem: Ä°ktidarın dili daraltarak insanların muhalif düÅŸünceler üretmesini imkânsız hale getirme çabasıdır. "Özgürlük" kelimesi dilden atıldığında, özgürlük kavramı da yok olacaktır. Çift düÅŸün: Birbirine zıt iki inancı aynı anda benimseme yeteneÄŸidir. "SavaÅŸ Barıştır, Özgürlük Köleliktir, Bilgisizlik Kuvvettir" sloganları bu sistemin temelini oluÅŸturur.

            Ancak 1984, kurgu farklılığı, anlatı tekniÄŸi ve kavramsal yoÄŸunluÄŸu nedeniyle bazı okurlar için ilk bakışta mesafeli durabilir. Alışık olduÄŸumuz klasik roman yapısından farklı olması, okuma alışkanlığı olmayanlara karmaşık gelebilir. Ancak her ÅŸeye raÄŸmen bu eseri okumamak, inanın büyük bir kayıptır. 

Serhad Artvin Gazetesi olarak büyük ustayı saygıyla yâd ediyor; sizlere saÄŸlıklı ve güzel günler diliyoruz.

                                                                                                                             Sevgiyle kalın.

Bu makale 19 kez okundu.