Ali Rıza BüyükdaÄŸ ve De Gel da Dema…   

Serhad Artvin gazetemizin bu haftaki konuÄŸu Ali Rıza BüyükdaÄŸ. 1953 yılında Artvin de dünyaya geldi. Ä°lkokulu köyünde, ortaokulu Artvin’de okudu. ÖÄŸretmen okulu sınavını kazandı, üç yıl eÄŸitim gördü ve Mardin’e atandı. GercüÅŸ Yatılı Bölge Okulu’nda iki yıl görev yaptıktan sonra tekrar üniversite sınavlarına girdi. Erzurum Kazım Karabekir EÄŸitim Enstitüsü Türkçe Bölümü sözlü sınavlarında iki kez elenmesine raÄŸmen pes etmedi; üçüncü giriÅŸinde sınavı kazandı. 1974-1976 yılları arasında, henüz ikinci sınıftayken siyasi olaylar nedeniyle okuldan uzaklaÅŸtırılana dek eÄŸitimine devam etti. 1979 yılında Gazi EÄŸitim Enstitüsünü bitirdi. Kura sonucu Çanakkale Gökçeada Lisesi Türkçe öÄŸretmenliÄŸine atandı ancak burada sadece bir yıl çalışabildi. Ülkeyi kasıp kavuran 12 Eylül’de gözaltına alınarak Artvin’e getirildi; iÅŸkence gördü ve tutuklandı. Erzurum da 27 ay tutuklu kaldı. Açlık grevinin 27. gününde tahliye oldu. Sonrasında sırasıyla Lapseki Ä°mam Hatip Lisesi’nde altı ay, Ayvacık Gürpınar Ortaokulu’nda beÅŸ ay görev yaptı; ardından Gelibolu EvreÅŸe Ortaokulu’na sürüldü. Sürgünlerin ardından nihayet atama yoluyla Rize Zihni Derin Ortaokulu’na gelebildi. 1989 yılına kadar yaptı. 1990 yılında Artvin Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi’ne atandı. Bu süreçte lisans eÄŸitimini tamamlayarak edebiyat öÄŸretmenliÄŸi yapmaya hak kazandı. 1994 yılında Artvin EÄŸitim-Sen’in kurucu üyesi olan ve dört yıl boyunca baÅŸkanlığını yürüten BüyükdaÄŸ, 2006 yılında emekli oldu. Evli ve üç çocuk babasıdır.

            Ali Rıza BüyükdaÄŸ’ın "De Gel da Dema" adlı eseri, Aralık 2025’te Pamiray Yayınları’ndan çıktı. Heceli ÅŸiirlerin yer aldığı, 144 sayfa hacmindeki bu kıymetli kitabı sizler için okuyup inceledim.

            Ali Rıza BüyükdaÄŸ; küçük ÅŸehrin hatıralarında iz bırakan, entelektüel birikime sahip, toplumun duyargalarına hitap eden ve evrensel düÅŸünce zenginliÄŸiyle beslenmiÅŸ aydın bir isim. Hece ÅŸiirinde kalemini ustalıkla kullanan BüyükdaÄŸ; ölçü, sözcük seçimi, derinlik ve ifade zenginliÄŸine önem veren, mizahı yerinde ve güçlü bir ÅŸekilde kullanan bir usta. Kitabın giriÅŸinde Yalçın Temiz Hocamızın harika bir önsözü bulunuyor; arka kapak yazısı ise ÅŸiirlerin bütünlüÄŸünü yansıtan bir kıvama sahip.

            BüyükdaÄŸ, öncelikle yerel aÄŸzı ÅŸiir dizelerine taşıma misyonunu sürdürüyor. Åžiirlerinde temel motif "halk"tır. Halkın sorunlarını nüktedan bir dille, ancak hesap soran ve hak arayan örgütlü bir toplum mayası oluÅŸturma gayretiyle iÅŸliyor. Toplumcu gerçekçi bir çizgide; sosyal adaletsizliÄŸe duyulan sitemi dile getirirken insan onurunun korunmasının altını çiziyor. Ä°nsanın muÅŸtusunu, öfkesini, hayallerini ve yaÅŸam mücadelesini; yani "bizi bize" anlatan ÅŸair, sefalet tablosunu otoriteye haykırıyor. Åžiirlerinde doÄŸrudan, yalın ve halk aÄŸzına yakın bir dil kullanırken, sitemkâr bir ironiyi de eksik etmiyor. Ruhu ve emeÄŸi yok sayılan bir öznenin, sisteme karşı "Ben buradayım ve canım yanıyor" çığlığını duyuruyor. Yazımızı ustanın bir dörtlüÄŸüyle sonlandıralım:

            Ekmek yok açlıktan nefesim kokar,

Feryat figanımı duy efendim duy!

Çıkış yolu yoktur, alevler yakar,

Tamamen gerildi yay efendim yay...        

            Serhad Artvin Gazetesi olarak hemÅŸerimiz Ali Rıza BüyükdaÄŸ hocamıza baÅŸarılar diler, tüm sevdikleriyle birlikte saÄŸlıklı bir ömür temenni ederiz.

           Sevgiyle kalın.

Bu makale 242 kez okundu.